Wikizziunariu:Lu gèniri

Da Wikizziunariu, lu dizziunariu a cuntinutu lìbbiru.
Jump to navigation Jump to search

Lu gèniri[cancia]

N sicilianu li paroli hannu lu gèniri, veni a diri ca li paroli si rifirìscinu a li suggetti comu si iddi fùssiru màsculi o fìmmini. Comu règula ginirali li paroli di gèniri masculinu finìscinu cu la u:

trènu

e li paroli di gèniri fimmininu finìscinu spissu cu la "a"

casa

Certi paroli masculini finìscinu puru cu la "a" e rèstanu li stissi a lu plurali:

Lu paracqua (singulari) li paracqua (plurali)

Certi paroli ca finìscinu cu ista ponnu èssiri usati comu fimminini o masculini e puru comu singulari o plurali:

Lu o la giurnalista (singulari) li giurnalista (plurali masc. o fimm.)

Lu plurali[cancia]

Lu plurali, 'n sicilianu, ginirarmenti si fà cu la i, sia pi lu masculinu ca pi lu fimmininu:

Telèfunu telèfuni

Règula règuli

Certi paroli finìscinu cu la u a lu singulari e cu la a a lu plurali:

Pùmu (singu.) puma (plur.)

Certi paroli finìscinu cu la i a lu singulari e cu la a a lu plurali:

Limùni (singu.) limùna (plur.)

Assai paroli ca finìscinu cu la i, rèstanu accussì puru a lu plurali e ponnu èssiri masculini o fimminini:

Onùri (mascu.) onùri

Sòrti (fimmi.) sòrti

Certi paroli fannu lu plurali agghiuncennu ra a lu singulari:

Fòcu (singu.) fòcura (plur.)

Certi nòmura masculini fùrmanu lu fimmininu agghiuncennu issa o trici a lu masculinu:

Duttùri (mascu.) dutturìssa (fimmi.)

Attùri (mascu.) attrìci (fimmi.)

Li paroli ca finìscinu cu la cu, fùrmanu lu plurali masculinu cu la ci e lu plurali fimmininu cu la chi:

Mònacu (masc. sing.) mònaci(masc. plur.)

mònaca (femm. sing.) mònachi(fimm. plur.)

Certi paroli ca finìscinu cu la cu sunnu sulu masculini:

Beccu (sing. becchi (plur.)

Arcuni paroli ca finìscinu cu gu o ga fannu lu plurali cu ghi:

Largu larghi

Siringa sirìnghi